Panik atak nedir/ne değildir?

Panik Atak Nedir?

Panik atak, aniden ortaya çıkan ve yoğun korku ya da rahatsızlık hissiyle seyreden bir deneyimdir.
Çoğu zaman beklenmedik bir anda başlar ve kısa sürede zirveye ulaşır. Bu süreçte birey hem zihinsel
hem de bedensel düzeyde güçlü tepkiler yaşayabilir. Panik atak, kişinin kontrolünü kaybettiği ya da
“kötü bir şey olacakmış” hissine kapıldığı bir durum olarak deneyimlenir.

Önemli bir nokta şudur: Panik atak, her ne kadar son derece sarsıcı hissedilse de hayati tehlike
oluşturan bir durum değildir. Ancak yaşattığı yoğunluk nedeniyle kişi tarafından gerçek bir tehdit gibi
algılanır.

Panik Atak Sırasında Neler Yaşanır?

Panik atak sırasında ortaya çıkan belirtiler kişiden kişiye değişebilmekle birlikte genellikle şu
deneyimleri içerir:

• Ani ve yoğun korku hissi
• Kalp çarpıntısı ya da göğüste sıkışma
• Nefes alamama ya da boğuluyormuş gibi hissetme
• Baş dönmesi, sersemlik
• Terleme, titreme
• Uyuşma ya da karıncalanma
• Kontrolü kaybetme ya da bayılma korkusu
• Ölüm korkusu

Bu belirtiler genellikle birkaç dakika içinde en yoğun haline ulaşır ve çoğu zaman 10–20 dakika içinde
kendiliğinden azalır.

Panik Atak Neden Bu Kadar Korkutucudur?

Panik atağı korkutucu kılan en temel unsur, bedensel belirtilerin beklenmedik ve yoğun şekilde ortaya
çıkmasıdır. Birey bu belirtileri çoğu zaman kalp krizi, bayılma ya da ciddi bir sağlık problemiyle
karıştırabilir.
Beyin, bu bedensel sinyalleri gerçek bir tehlike varmış gibi yorumlar ve “savaş ya da kaç” tepkisini
hızla devreye sokar. Bu durum, belirtilerin daha da şiddetlenmesine yol açarak panik döngüsünü
besler.

Panik Atak Ne Değildir?

Panik atakla ilgili yanlış inanışlar, bireyin yaşadığı korkuyu artırabilir. Bu nedenle panik atağın ne
olmadığını netleştirmek önemlidir.

1-Panik Atak Kalp Krizi Değildir

Her ne kadar göğüs ağrısı ve çarpıntı yaşansa da panik atak kalp krizine yol açmaz. Panik atak
sırasında kalp sağlıklı şekilde çalışmaya devam eder.

2-Panik Atak Delirme ya da Kontrol Kaybı Değildir

Panik atak yaşayan bireyler çoğu zaman “aklımı kaybedeceğim” korkusu yaşar. Ancak panik atak,
kişinin zihinsel kontrolünü kaybetmesine ya da kalıcı bir zarar görmesine neden olmaz.

3-Panik Atak Ölümle Sonuçlanmaz

Panik atak son derece rahatsız edici olsa da ölümcül değildir. Ataklar kendi kendine sonlanır ve
bedene kalıcı zarar vermez.

4-Panik Atak Kişinin Uydurduğu Bir Durum Değildir

Panik atak belirtilerinin psikolojik sebeplerden kaynaklanıyor olmasından dolayı gerçek olmadığını ve bunların tamamen kişinin kontrolünde olduğunu zanneden bir yanılgı oluşabilir. ‘Takmayınca geçer’, ‘hepsi kafanda bitiyor’ gibi söylemler atak geçiren kişiye iyi gelmez; aksine kişi anlaşılmadığını hissettiği için kaygı düzeyini daha da arttırmış olur. Panik ataktaki belirtiler psikolojik sebeplerden kaynaklanıyor olsa da tamamen gerçek bir şekilde hissedilir. Örneğin kalp sıkışmasının sebebi kalp kapakçığındaki bir sorun değildir; kaygı düzeyinin artmasıdır. Ama sonuç olarak kalp sıkışması hissedilir ve bu uydurulmuyordur.

Panik Atak Neden Ortaya Çıkar?

Panik atak, tek bir nedene bağlı olarak gelişmez. Genellikle biyolojik, psikolojik ve çevresel etkenlerin
etkileşimi söz konusudur. Uzun süreli stres, bastırılmış duygular, yoğun kaygı, travmatik yaşantılar ve
bedensel duyumlara aşırı odaklanma panik atağı tetikleyebilir.
Bazı bireyler, bedenlerindeki normal duyumları tehdit olarak yorumlamaya daha yatkındır. Bu
yorumlama biçimi, panik atağın sürmesine katkı sağlar.

Panik Atak ve Panik Bozukluk Aynı Şey midir?

Panik atak tek başına yaşanabilir. Her panik atak yaşayan bireyde panik bozukluk gelişmez. Panik
bozukluk, panik atakların tekrarlayıcı hale gelmesi ve kişinin yeni ataklar yaşayacağına dair yoğun
kaygı geliştirmesi durumudur. Tekrar panik atak geçirme düşüncesi beklenti anksiyetesine sebep olur.
Beklenti anksiyetesi, bireyin bazı ortamlardan kaçınmasına ve yaşam alanını kısıtlamasına yol açabilir. Bu noktada
panik atak yalnızca anlık bir deneyim olmaktan çıkar ve yaşamı etkileyen bir sürece dönüşebilir.

Panik Atakla Başa Çıkmada Yapılan Yaygın Hatalar

Panik atak yaşayan bireyler çoğu zaman belirtileri tamamen yok etmeye odaklanır. Sürekli bedeni
kontrol etmek, “ya yine olursa” düşüncesiyle tetikte olmak ve kaçınma davranışlarını artırmak panik
döngüsünü güçlendirebilir.
Panik atakla başa çıkmak, belirtileri bastırmak değil; onlarla farklı bir ilişki kurmayı öğrenmekle
mümkündür.

Ne Zaman Profesyonel Destek Alınmalıdır?

Panik ataklar:

• Sıklaşmaya başladıysa
• Kişinin günlük yaşamını kısıtlıyorsa
• Sürekli bir “yeniden olacak” kaygısı yaratıyorsa

profesyonel destek almak önemli bir adımdır. Erken destek, panik döngüsünün yerleşmesini önleyebilir.

Terapi Panik Atakta Nasıl Yardımcı Olur?

Terapi sürecinde birey, panik atağın nasıl ortaya çıktığını ve nasıl sürdüğünü anlamaya başlar.
Bedensel belirtilere verilen anlamlar yeniden ele alınır. Bedendeki bu tepkilerin ortaya çıkmasına sebep olan yaşanmışlıklar ve düşünceler üzerinde durulur. Kaygının sebepleri anlaşıldığında bu farkındalık, atağın yarattığı korkunun azalmasına yardımcı olur.

Terapi, bazen panik atakları tamamen ortadan kaldırabilse de terapideki hedef doğrudan panik atağı ortadan kaldırmak değildir. Esas hedef, panik atağın sebeplerinin anlaşılması, kişiyi bu noktaya getiren durumları fark ettirmek ve kişinin yaşantısını yeniden daha sağlıklı biçimde düzenlemektir. Hem kişinin yaşadığı belirtilerin ve atağın ne kadar zorlayıcı oluşunun terapist tarafından anlaşılması hem de sorunların kaynağına inilmesi sayesinde kaygı ve ataklar daha yönetilebilir hale gelir.

Panik Atak Tehlikeli Değil, Yanıltıcıdır

Panik atak, yaşandığı anda son derece gerçek ve korkutucu hissedilse de bedene zarar veren ya da
kontrol kaybına yol açan bir durum değildir. En büyük etkisi, kişinin yaşadığı korkunun kendisidir.
Panik atağı doğru tanımak, yanlış inanışlardan arınmak ve gerektiğinde destek almak bu sürecin en
önemli adımlarıdır. Unutulmamalıdır ki panik atak yönetilebilir bir deneyimdir ve terapi bu yönetim
sürecinde güvenli bir rehber sunar.